سقف عرشه فولادی چگونه باعث کاهش وزن سازه میشود؟
در سالهای اخیر، استفاده از سقف عرشه فولادی به یکی از مهمترین روشهای نوین در صنعت ساختمانسازی تبدیل شده است. یکی از اصلیترین دلایل استقبال گسترده مهندسان و سازندگان از این سیستم، توانایی آن در کاهش وزن کلی سازه است. سبکسازی ساختمان نهتنها باعث افزایش ایمنی در برابر زلزله میشود، بلکه هزینههای ساخت، ابعاد فونداسیون و مصرف مصالح را نیز به شکل چشمگیری کاهش میدهد.
در این مقاله بهصورت تخصصی بررسی میکنیم که دقیقاً سقف عرشه فولادی چگونه وزن ساختمان را کم میکند، چه مکانیزمهایی پشت این موضوع وجود دارد، و چرا این سیستم نسبت به روشهای سنتی عملکرد بهتری دارد.
سبکسازی سازه یعنی چه و چرا مهم است؟
در مهندسی سازه، هرچه وزن ساختمان کمتر باشد، نیرویی که در زمان زلزله به آن وارد میشود نیز کمتر خواهد بود. وزن زیاد باعث میشود:
-
فشار بیشتری به ستونها وارد شود
-
فونداسیون بزرگتر و پرهزینهتر شود
-
خطر تخریب در زلزله افزایش پیدا کند
به همین دلیل، یکی از اهداف اصلی مهندسان، استفاده از سیستمهایی است که بار مرده ساختمان را کاهش دهند. یکی از موثرترین راهکارها، استفاده از سقف عرشه فولادی بهجای سیستمهای سنتی مانند تیرچه بلوک است.

بار مرده ساختمان چیست؟
بار مرده به وزن ثابت و دائمی ساختمان گفته میشود؛ مثل:
-
وزن سقف
-
بتن
-
تیرها
-
کفسازی
-
دیوارها
سقف یکی از سنگینترین اجزای ساختمان است. بنابراین اگر بتوان وزن سقف را کاهش داد، وزن کل سازه نیز بهطور قابلتوجهی کمتر میشود.
در همین نقطه است که سیستم سقف عرشه فولادی نقش مهمی ایفا میکند.
مکانیزم کاهش وزن در سقف عرشه فولادی
این سیستم از چند طریق باعث سبک شدن سازه میشود:
1) حذف بخش زیادی از بتن
در روشهای سنتی، ضخامت بتن زیاد است. اما در عرشه فولادی:
-
ضخامت بتن کمتر است
-
شکل ورقها باعث افزایش مقاومت میشود
-
نیاز به حجم زیاد بتن وجود ندارد
یعنی با بتن کمتر، مقاومت مشابه یا حتی بیشتر به دست میآید.
2) حذف تیرچهها
در سیستمهای قدیمی:
-
تعداد زیادی تیرچه استفاده میشود
-
این تیرچهها وزن زیادی دارند
اما در اجرای سقف عرشه فولادی، ورقهای فولادی نقش قالب و بخشی از سازه را همزمان ایفا میکنند و نیاز به تیرچه حذف میشود.
3) کاهش ضخامت سقف
عرشه فولادی باعث میشود:
-
ضخامت سقف کمتر شود
-
وزن هر متر مربع کاهش یابد
مقایسه وزنی با سیستمهای سنتی
در جدول زیر، مقایسه تقریبی وزن سقفها آورده شده است:
| نوع سقف | وزن تقریبی هر متر مربع | میزان مصرف بتن | سرعت اجرا |
|---|---|---|---|
| تیرچه بلوک | 350 تا 500 کیلوگرم | زیاد | متوسط |
| دال بتنی | 450 تا 600 کیلوگرم | بسیار زیاد | کند |
| سقف عرشه فولادی | 180 تا 300 کیلوگرم | کم | بسیار سریع |
همانطور که مشخص است، سقف عرشه فولادی میتواند تا حدود 40٪ وزن سقف را کاهش دهد.
تاثیر کاهش وزن سقف بر کل سازه
سبک شدن سقف فقط روی خود سقف اثر ندارد، بلکه روی کل ساختمان تاثیر میگذارد:
کاهش ابعاد ستونها
وقتی وزن کمتر شود:
-
فشار روی ستونها کاهش مییابد
-
میتوان از ستونهای کوچکتر استفاده کرد
کاهش هزینه فونداسیون
فونداسیون براساس وزن ساختمان طراحی میشود. وقتی وزن کم شود:
-
بتن کمتری مصرف میشود
-
هزینه اجرای فونداسیون پایین میآید
افزایش ایمنی در زلزله
نیروی زلزله برابر است با:
وزن سازه × شتاب زلزله
پس هرچه وزن کمتر:
-
نیروی زلزله کمتر
-
خطر تخریب کمتر
در مقاله «مزایای سقف عرشه فولادی» بهطور کامل درباره اثر آن در مقاومت لرزهای صحبت شده است.
نقش ورق فولادی در سبکسازی
ورقهای عرشه فولادی بهگونهای طراحی شدهاند که:
-
هم قالب بتن هستند
-
هم بخشی از سازه نهایی محسوب میشوند
این یعنی یک المان، دو وظیفه را انجام میدهد. همین موضوع باعث کاهش مصرف مصالح و در نتیجه کاهش وزن میشود.
در مقاله «ورق عرشه فولادی چیست» میتوانید مشخصات کامل این ورقها را مطالعه کنید.
نقش گلمیخ در کاهش وزن سازه
گلمیخها باعث میشوند:
-
ورق و بتن بهصورت یکپارچه عمل کنند
-
مقاومت سازه افزایش پیدا کند
در نتیجه میتوان با مصالح کمتر، به مقاومت بالاتری رسید. این یعنی وزن کمتر، اما عملکرد بهتر.
کاهش بار مرده چه تاثیری بر طراحی سازه دارد؟
وقتی بار مرده کاهش پیدا میکند:
-
تعداد تیرها کمتر میشود
-
سایز تیرها کوچکتر میشود
-
مصرف فولاد در اسکلت کاهش مییابد
در مقاله «محاسبه بار مرده سقف عرشه فولادی» میتوان جزئیات فنی این موضوع را بررسی کرد.
سبکسازی و افزایش تعداد طبقات
یکی از مزایای مهم کاهش وزن این است که:
-
سازه فشار کمتری به زمین وارد میکند
-
امکان ساخت طبقات بیشتر فراهم میشود
به همین دلیل، در پروژههای بلندمرتبه، استفاده از سقف عرشه فولادی بسیار رایج است.

تاثیر کاهش وزن بر هزینههای ساخت
سبک شدن ساختمان باعث کاهش هزینه در بخشهای مختلف میشود:
-
کاهش مصرف بتن
-
کاهش مصرف میلگرد
-
کاهش ابعاد فونداسیون
-
کاهش زمان اجرا
در مقاله «قیمت اجرای سقف عرشه فولادی» میتوانید تاثیر اقتصادی این سیستم را دقیقتر بررسی کنید.
کاهش زمان اجرا و ارتباط آن با وزن سازه
هرچه وزن مصالح کمتر باشد:
-
حملونقل راحتتر میشود
-
نصب سریعتر انجام میشود
-
نیاز به تجهیزات سنگین کمتر میشود
این موضوع در پروژههای بزرگ اهمیت زیادی دارد.
کاهش ضخامت سقف و تاثیر آن بر وزن کل ساختمان
یکی از ویژگیهای مهم سقف عرشه فولادی این است که:
-
ضخامت نهایی سقف کمتر از روشهای سنتی است
-
این موضوع در هر طبقه چندین تن کاهش وزن ایجاد میکند
وقتی این کاهش وزن در تمام طبقات جمع شود، اختلاف بسیار بزرگی ایجاد میشود.
نقش طراحی مهندسی در سبکسازی
اگر این سیستم بهدرستی طراحی شود:
-
مقدار بتن دقیق محاسبه میشود
-
ضخامت ورق بهینه انتخاب میشود
-
فاصله گلمیخها استاندارد تنظیم میشود
این موارد باعث میشود سبکترین حالت ممکن با بیشترین مقاومت به دست آید.
مقایسه عملکرد در زلزله
سازه سبک در زلزله عملکرد بهتری دارد چون:
-
نیروی اینرسی کمتر است
-
احتمال ریزش کاهش مییابد
-
آسیب سازهای کمتر میشود
به همین دلیل در بسیاری از پروژههای مدرن، استفاده از اجرای سقف عرشه فولادی یک انتخاب هوشمندانه محسوب میشود.
تاثیر حذف شمعبندی در کاهش وزن
در بسیاری از پروژهها، این سیستم نیاز به شمعبندی ندارد. این یعنی:
-
مصالح اضافی وارد سازه نمیشود
-
وزن موقت ساختمان هم کمتر میشود
سبکسازی و افزایش عمر سازه
وقتی وزن سازه کمتر باشد:
-
نشست ساختمان کمتر میشود
-
فشار روی خاک کاهش مییابد
-
ترکهای سازهای کمتر ایجاد میشود
این موضوع در بلندمدت باعث افزایش عمر مفید ساختمان خواهد شد.
چه پروژههایی بیشترین سود را از سبکسازی میبرند؟
-
برجها
-
ساختمانهای چند طبقه
-
پروژههای تجاری بزرگ
-
انبوهسازی
در این پروژهها، کاهش وزن حتی 10٪ هم تاثیر بسیار بزرگی دارد.

جمعبندی نهایی
سقف عرشه فولادی یکی از موثرترین روشها برای کاهش وزن سازه است. این سیستم با حذف تیرچهها، کاهش مصرف بتن، کم کردن ضخامت سقف و ایجاد یک سیستم سازهای یکپارچه، باعث میشود وزن ساختمان بهطور چشمگیری کاهش پیدا کند.
نتیجه این سبکسازی:
-
کاهش هزینه ساخت
-
افزایش ایمنی در زلزله
-
کاهش فشار روی فونداسیون
-
افزایش سرعت اجرا
-
افزایش عمر ساختمان
به همین دلایل، امروزه بسیاری از مهندسان و سازندگان حرفهای، این سیستم را بهعنوان یکی از بهترین گزینهها در پروژههای مدرن انتخاب میکنند.
سوالات متداول
1) سقف عرشه فولادی چیست؟
سقفی است که از ورقهای فولادی موجدار بهعنوان قالب دائمی استفاده میکند و روی آن بتن ریخته میشود تا یک سیستم مرکب سبک و مقاوم ایجاد شود.
2) چرا این سقف سبکتر از سقفهای سنتی است؟
چون ضخامت بتن کمتر است، میلگرد کمتری مصرف میشود و ورق فولادی جایگزین بخشی از مصالح سنگین میشود.
3) کاهش وزن سازه چه مزیتی دارد؟
-
کاهش نیروی زلزله وارد بر ساختمان
-
کاهش ابعاد ستون و فونداسیون
-
کاهش هزینه کلی ساخت
4) آیا سقف عرشه فولادی از نظر مقاومت ضعیفتر است؟
خیر. با وجود سبکتر بودن، به دلیل عملکرد مشترک بتن و فولاد، مقاومت بسیار خوبی در برابر بار و زلزله دارد.
5) اجرای این سقف چقدر زمان میبرد؟
نسبت به روشهای سنتی بسیار سریعتر است، چون:
-
قالببندی حذف میشود
-
میلگردبندی کمتر است
-
بتنریزی سریعتر انجام میشود
6) آیا این سقف برای مناطق زلزلهخیز مناسب است؟
بله. به دلیل وزن کمتر، نیروی زلزله کاهش مییابد و همین موضوع عملکرد سازه را بهتر میکند.
شرکت بایر ایرانیان با 15 سال سابقه کار اقدام به تولید و اجرای سقف عرشه ی فولادی با بهره گیری از نیرو های متخصص“تجهیزات مدرن و رعایت استاندرد های روز دنیا نموده هست”.
این شرکت با اتکا به تجربه و داتش فنی خود “توانسته پروژه های ملی متعدد را در سطع کشور با بهترین کیفیت و در زمانبندی مقرر به انجام برساند”.
آدرس پیج اینستاگرام:bayer_iranian
شماره تماس:09121505650-02175383
واتساپ: 09123031053
تامین کننده اصلی سقف عرشه فولادی
شرکت بایر ایرانیان
با بهترین و نازلترین قیمت در بازار (قیمت دست اول)
تضمین کیفیت
ارسال به سراسر کشور
جلب رضایت شما، اولویت ماست
شرکت بایر ایرانیان؛ با بیش از 15 سال سابقه در تامین سقف عرشه فولادی
این شماره تماس را برای پروژه های بعدی خود ذخیره کنید:
09121505650
بایر ایرانیان را در اینستاگرام دنبال کنید:
آدرس پیج اینستاگرام: bayer_iranian
واتساپ: 09123031053